Tìm
Tiếng Việt | English | Mobile
Thứ hai, 13/05/2019 - 14:47

“Bóng cười” có thực sự chỉ để cười?
Bóng cười (funkyball) là khí gây cười, được giới trẻ hiện nay ưa chuộng sử dụng đề tạo ra một cảm giác phấn khích và tăng sức hấp dẫn, vui vẻ trong các bữa tiệc. Bóng cười có nên sử dụng để xả stress? Có lợi hay có hại? Có vi phạm pháp luật khi mua- bán – sử dụng?

“Bóng cười” là gì, có vô hại?

“Bóng cười” được giới trẻ ưa chuộng

Đây là loại bóng được bơm khí Đinitơ monoxit hay nitrous oxide, là hợp chất hóa học với công thức N2O. Nó là một loại đồ kích thích được bán hợp pháp trong hộp đêm của một số nước phương Tây và xuất hiện tại Việt Nam trong vài năm gần đây nhưng ngay lập tức trở thành một trào lưu “hot” trong giới trẻ thành thị. Ở  nhiều quán bar, nhà hàng và thậm chí ở vỉa hè, bóng cười được bày bán công khai với giá chỉ vài chục nghìn/quả.

Dinitơ monoxit là một loại khí không màu, được sử dụng để giải trí từ thế kỷ 18. Nó được dùng cho y tế vào đầu thế kỷ 20 với tác dụng gây mê, an thần, giảm đau và được các nha sĩ, bác sĩ sản khoa, bác sĩ thể thao sử dụng thường xuyên.

Khi người dùng hít những quả bóng cười này, ở nồng độ thấp, khí N2O lan tỏa, ngấm vào cơ thể, tan vào máu, kích hoạt trung tâm thần kinh trong não và cười cho người sử dụng.

Những người có bệnh tim mạch, hô hấp, nhạy cảm về thần kinh không nên sử dụng bóng cười, bởi dễ bị sốc và ảnh hưởng hoạt động của tim. Ngoài ra, khí N2O có thể bị pha lẫn NO, NO2 rất có hại cho cơ thể.

Bác sĩ Trần Chí Thành - khoa Ung bướu, Bệnh viện tỉnh Khánh Hòa - khuyến cáo, sử dụng N2O quá nhiều gây giãn mạch máu, có hại cho tim mạch và hệ thần kinh.

Bên cạnh đó, “Trong gây mê, khi dùng N2O cần có một lượng O2 pha chung để tránh bị ngạt thở. Đây là điều mà các "khí cười" đang có trên thị thường có thể không có nên người hít khí N2O có nguồn gốc phi y tế có thể bị ngạt”, bác sĩ Huỳnh Thanh Hiển, Trưởng khoa T3, Bệnh viện Tâm thần TP.HC giải thích.

Rủi ro khi sử dụng bóng cười có thể khác nhau, tùy thuộc vào cách sử dụng nó. Nó có thể gây ảnh hưởng trực tiếp tới tim mạch và hệ thần kinh.

Sử dụng bóng cười một cách thường xuyên có thể dẫn tới sự thiếu hụt vitamin B và thiếu máu trong cơ thể. Thiếu vitamin B có thể gây ra ngứa ran ở ngón tay, ngón chân kéo dài hàng giờ hoặc hàng ngày. Các trường hợp nặng hơn có thể dẫn tới tê liệt và khó đi lại...

Việc sử dụng bóng cười với số lượng lớn và thường xuyên sẽ gây ra việc tổn hại thần kinh nghiêm trọng. Dữ liệu do các nhà khoa học Anh công bố cho biết khí cười đã gây ra 17 ca tử vong ở nước này trong giai đoạn 2006 - 2012. Trong đó có 5 ca tử vong do ngạt thở vì thiếu oxy.

Năm 2010, diễn viên Mỹ Demi Moore sau khi hít loại bóng cười này trong những buổi tiệc đã phải nhập viện với triệu chứng co giật, run rẩy. Cuối năm 2012, một sinh viên Trường Đại học Illinois là Benjamin Collen, 19 tuổi đã tử vong vì bị ngạt khí N2O.

Điều nguy hại là nếu lạm dụng chất gây ảo giác lâu ngày sẽ rất dễ đi đến sử dụng thuốc gây nghiện thật sự, thậm chí là sử dụng ma túy. Bởi vì, khi đã quen cảm giác"phê" với ảo giác, các bạn trẻ rất dễ tìm đến thứ tạo cảm giác "phê" mạnh hơn như chơi thử bồ đà, thuốc lắc, "hàng đá"...

Theo Th.S-BS Lê Thị Thu Hà, Trưởng phòng Điều trị nghiện chất Viện Sức khỏe tâm thần - Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), gần đây viện tiếp nhận các bệnh nhân còn rất trẻ, từ 17 - 20 tuổi, được gia đình đưa đến viện do bị ảo giác sau khi hít bóng cười. Mới đây nhất, bệnh nhân nam 19 tuổi được đưa vào Viện Sức khỏe tâm thần do xuất hiện ảo giác. Người thân của bệnh nhân cho biết, ban đầu bạn trẻ này chơi bóng cười chỉ để vui vẻ, giải trí nhưng gần đây mức độ dùng tăng lên liên tục; sau khi tăng liều và hút thêm cần sa thì xuất hiện tình trạng cười ngả nghiêng cả tối kèm những hành vi kỳ lạ nên người nhà phải cấp tốc đưa vào viện. Các bác sĩ xác định bệnh nhân bị ảo giác.

Cô gái trẻ sau khi sử dụng bóng cười tại một quán

Theo các bác sĩ điều trị, bệnh nhân bị ảo giác thường nhìn thấy hình thù không bình thường, nghe thấy tiếng nói, âm thanh không bình thường, các hình ảnh âm thanh đó chi phối họ, gây cười, khóc, hành vi cảm xúc bị rối loạn theo ảo giác. Có trường hợp cứ tìm cách chạy trốn ai đó, nguyên nhân do bị ảo giác, tự họ thấy có tiếng nói thúc giục phải chạy trốn nếu không sẽ bị nguy hiểm

“Khí cười là nhóm chất gây nghiện, thuộc nhóm gây ảo giác có xu hướng gây tăng liều, người dùng có thể bị phụ thuộc, nghiện, tương tự heroin”, chuyên gia về điều trị nghiện chất cảnh báo. Bác sĩ Hà cũng lưu ý: “Khi vào cơ thể, khí này có thể gây ảnh hưởng trực tiếp tới hệ thần kinh và tim mạch. Chỉ riêng cười quá mức, liên tục cũng đã có thể gây ngạt. Chất này gây phấn khích khiến người dùng cười ngả nghiêng nhưng nếu cười quá nhiều có thể gây thiếu ô xy, và nếu có bệnh đường hô hấp thì rất nguy hiểm, có thể bị ngạt, suy hô hấp. Nguy cơ tử vong do biến chứng về tim mạch, rối loạn nhịp tim cũng là tác hại của loại khí này”.

Bác sĩ cũng bày tỏ lo ngại thực tế, các bệnh nhân nhập viện không đơn thuần chỉ sử dụng bóng cười mà còn các chất kích thích như rượu, bia, cần sa và một số chất khác… Các chất này khi kết hợp với nhau thì tác động cộng hưởng, mức độ kích thích tăng lên, tác hại càng lớn hơn, việc điều trị do đó sẽ gặp nhiều khó khăn hơn.

Có bị cấm khi mua - bán – sử dụng?

 “Bóng cười” sau khi sử dụng không thể cười

“Bóng cười”  không thuộc danh mục ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh theo Luật đầu tư. Vì vậy, bóng cười không phải là mặt hàng cấm kinh doanh theo quy định pháp luật.

N2O có tính độc hại cao, nhất là đối với sức khỏe con người nên thuộc Danh mục hóa chất hạn chế sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực công nghiệp, được Chính phủ giao cho Bộ Công thương quản lý. Cụ thể, N2O có số thứ tự số 120, thuộc Phụ lục II, nằm trong Nghị định số 113/2017 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Hóa chất.

 Bạn trẻ đừng chay theo những trào lưu phù phiếm

Theo luật, việc xuất nhập khẩu, mua bán hóa chất N2O để sử dụng trong công nghiệp, phát triển kinh tế - xã hội... phải được thực hiện theo những quy định chặt chẽ của pháp luật.

Nghị định số 115/2016 cho phép phạt tiền 12-20 triệu đồng với một trong các hành vi vi phạm sau: sản xuất, kinh doanh hóa chất hạn chế sản xuất, kinh doanh mà không có giấy phép hoặc giấy phép đã hết hiệu lực.

Người vi phạm còn bị phạt tiền 20-25 triệu đồng nếu tiếp tục sản xuất, kinh doanh khi đã bị cơ quan quản lý có thẩm quyền đình chỉ hoạt động sản xuất, kinh doanh, tước quyền sử dụng hoặc thu hồi Giấy phép hạn chế sản xuất, kinh doanh hóa chất. Mức phạt có thể lên đến 50.000.000 đồng nếu không có biện pháp đảm bảo an toàn theo quy định của pháp luật thì đó là hành vi vi phạm pháp luật, gây nguy hiểm đối với môi trường và xã hội.

Ngoài ra có thể bị áp dụng các hình phạt bổ sung như: áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả, đình chỉ hoạt động kinh doanh, …

Năm 2017, UBND Thành phố Hà Nội đã ban hành Công văn 1556/UBND-KDVX về tăng cường quản lý, xử lý, vi phạm trong việc kinh doanh, buôn bán “bóng cười”.

Xin dẫn lời Theo Th.S-BS Lê Thị Thu Hà, Trưởng phòng Điều trị nghiện chất Viện Sức khỏe tâm thần - Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) thay cho lời kết:

“Khác với cười thật là do các tác nhân tích cực trong cuộc sống, tạo nên tiếng cười sảng khoái, cười chủ động. Cười do chất kích thích từ bóng cười thì do chất hóa học, không phải là niềm vui thực sự. Chất khí cười tác động mạnh nhất đến hệ thần kinh, gây sảng khoái chỉ trong 2 - 3 phút. Lạm dụng khí cười thì sẽ phụ thuộc và nghiện, khi thiếu khí cười dễ bị trầm cảm. Do đó, không nên giải trí bằng bóng cười”.

Ban CTCT&SV (Ảnh: nguồn báo Thanh niên)
Số lần đọc: 98

Danh sách liên kết